Proje tanımı:
Tarihsel olaylar ne kadar geniş çaplı ve geniş kesimleri etkiler halde olsa da bu olayların temelinde bireyler de vardır. Geçmişte yaşanmış tarihi de bireyler yazar. Tarihçi ne kadar nesnel olursa olsun, son kertede öznel bir bireydir ve bireysel özellikleri; biyografisi, toplumsal, ekonomik, siyasal, kültürel, etnik vb. koşulları yazmakta olduğu tarih anlatısını etkiler. Bu açıdan yaklaşıldığında, tarihe eleştirel ve çoğul açılardan bakabilmenin de barışa hizmet edecek bir tarih dilini kurmanın da temel gerekliliklerinden biri, okumakta olduğumuz tarihsel anlatıların bizden önce yaşamlarını tamamlamış ya da halen yaşamakta olan bizim gibi insanlar tarafından yazıldığının farkında olmaktır.
Tarih Vakfı çatısı altında gerçekleştirilen “Gençler Tarih Yazıyor” projelerinin bu yılki konusu aile tarihi. Aile tarihi yazını, son zamanlarda üretilmiş ve bireylerin kendi yaşamları üzerine düşünürken aynı zamanda bir ailenin parçası olarak beraberlerinde taşıdıkları mirasa ve tarihe de işaret eden bir yaklaşım. Bir ailenin tarihini anlatı haline getirmek, ister aile fertlerinden birisi isterse biyografi yazarı tarafından gerçekleşsin, kendiliğinden gelişen bir şey değildir. Yaşam, bir öykü doğrultusunda yaşanmaz. Böyle bir anlatı, belirli bir amaçla, belirli bir zaman ve mekânda, çeşitli hedefler doğrultusunda kurulur. Bu açıdan, aile tarihi de yazarın amaç ve hedefleri doğrultusunda taraflı ya da öznel olacaktır. Bu noktaya dikkat ederek okunduğunda, aile tarihleri, tarihsel ve toplumsal olayların anlaşılmasında çok özel bir yere sahip olur.
Bu yıl Aile Tarihimi Yazıyorum projesi kapsamında lise öğrencilerinden özyaşam öyküsü, anı, günlük, mektup, fotoğraf, video, ses kayıtları, nüfus tutanakları, aileye ait materyal kültür nesneleri ve sözlü tarih kayıtları vb. kaynaklardan yararlanarak kendi ailelerinin tarihi hakkında araştırma yaparken, kimleri aileye dahil ettikleri, neleri ve kimleri aile tarihinin parçası olarak gördükleri konusunda sorgulayıcı ve çözümleyici bir tarih bilinci oluşturmaları beklenecektir.
Proje süreci akademisyenler ve gönüllü lise öğretmenleri desteğiyle yöntem ve araçlar üzerine bir öğrenci atölyesi ve bir final etkinliğinden oluşacaktır. Öğrenci atölyesinde daha önceki projelerin de temel dayanak noktası olan “eleştirel okuryazarlık” perspektifinden hareketle aile tarihi yazımına tarihsel ve biyografik yaklaşımlar tartışılarak, görsel malzeme kullanımı ve sözlü tarih metodu üzerine pratik bilgilendirmeler yapılacaktır.
Atölye sonrasında, ilk proje taslakları öğrenciler tarafından Danışma Kurulu’na sunulacak, alanında tecrübeli öğretmenler ve akademisyenler tarafından kendilerine projeleri hakkında geri bildirim verilerek, projenin gelişmesine katkıda bulunulacaktır. Belirlenen bir tarihte öğrenciler kaleme aldıkları metinlerin son halini Tarih Vakfı’na gönderdikten sonra Tarih Vakfı’nın seçkin tarihçi/akademisyen kadrosundan oluşan bir Seçici Kurul makaleleri değerlendirecek ve tüm katlımcıların huzurunda yapılacak olan proje sunumlarını içeren final etkinliğinde en başarılı üç proje açıklanarak, ödüllendirilecektir. Ayrıca, tüm katılımcı öğrenci ve öğretmenlere uluslararası geçerliliği olan bir katılım belgesi sunulacaktır.
Katılım ücretsiz olup, kontenjana tâbidir.
Proje Sonrasında Ortaya Çıkacak Basılı Ürünler
- Proje kapsamında gerçekleştirilecek atölyenin detayları, proje yürütücüleri tarafından raporlanacaktır. Projenin sonunda Tarih Vakfı, tüm etkinlikleri özetleyen basılı bir rapor/broşür, fotoğraflar ve görüntü kayıtlarından oluşan bir paket hazırlayıp kamuoyuyla paylaşacaktır. Raporlar bir makaleye dönüştürülerek Toplumsal Tarih dergisinde yayınlanacaktır.
- Katılımcı öğrencilere ve öğretmenlere kurumsal başvurularında kullanmak üzere “katılım sertifikası” verilecektir.
- Yarışma sonucunda kazanan projeler, katılımcıların rızası doğrultusunda Tarih Vakfı’nın aylık dergisi Toplumsal Tarih Dergisi’nde yayınlanacaktır.
Proje Takvimi
6 Şubat 2026 Cuma: Başvurular için son tarih
21 Şubat 2026 Cumartesi: Öğrenci Atölyesi – Sözlü tarih, biyografi ve aile tarihi yazım yöntemleri konusunda öğrencilerle akademisyen ve öğretmenlerin yapacağı yüz yüze atölye. Bu atölyede, öğrencilerle makale/proje yarışması kriterleri de paylaşılacaktır.
11 Mayıs 2026 Pazartesi: Makale/proje teslimi için son tarih
13 Haziran 2026 Cumartesi: Katılımcılar huzurunda proje sunumları ve ödül töreni
Projeye katılmak isteyen öğrencilerin en geç 6 Şubat 2026 Cuma gününe kadar aşağıdaki formu doldurması gerekmektedir.
Projede sorumluluk almak isteyen öğretmenler de [email protected] eposta adresine yazarak konuyla ilgili bilgi alabilirler.