Tarih Vakfı

Şenlik Projesi Yönetmeni Canan Big ile şenlik sırasında sayısı 14-15'i bulan Şenlik bürosu ekibi ne kadar yoğun ve özverili çalışırlarsa çalışsınlar, büyük bir ek emek gücüne ihtiyaç olduğu ortaya çıkınca, Vakıf'ta "sıkıyönetim" ilan ettik. Orhan Silier bir aylığına bürosunu Eminönü'nden Gümüşsuyu'na taşıdı. Hülya Üstün, Mustafa Atalay, Fügen Uğur, Sayra Öz, Lütfiye Kayacan bölüm yöneticileri olarak taşıdıkları öteki sorumlulukları bir yana bırakarak, Şenlik çalışmalarının yardımına koştular. Ekim ortasına İstanbul Ansiklopedisi'ni yetiştirme telaşı içindeki yayın grubu ve belki birkaç Vakıf çalışanı dışında, herkes canla başla bu ilk şenlik deneyiminin başarı ile sonuçlanması için çabaladı.

Bu arada Vakfın potansiyeli konusunda bizi çok sevindiren bir dizi büyük çaplı katkı daha devreye girdi. Abidin Dino Ustamız, birkaç gün içinde, hiçbir karşılık beklemeden, en güzel desenleri, çizimleri önümüze koydu. Sadık Karamustafa tanıtım malzemesi tasarım ve üretimi alanında bir iyilik meleği gibi yardımımıza koştu. Böylece İstanbul'un otobüs duraklarını, şenlik gösteri ve toplantı yerlerini süsleyen afişler, bez afişler, afişetler ile son derece nitelikli tişörtler, kasketler, bez çantalar, şapkalar, çıkartmalar, kartpostallar ortaya çıktı. Gülsüm Karamustafa da, o güzelim yandan çarklı vapur tasarımı ile bu ürünlere katıldı.

Ayşe Hür arkadaşımız, özveri ve çalışkanlık sembolü bir gönüllü olarak, iki ayı aşkın bir süre Tarih ve Deniz Sempozyumu'nun örgütlenmesi başta olmak üzere, her işe koştu ve üstüne aldığı her işi de başardı. Tanay Uyar, TÜBİTAK'ta proje yönetmeliği gibi işlerin ardından, yıllar sonra Vakıf sayesinde elektrik mühendisliğine "geri döndü": İki hafta boyunca tüm teknik altyapının kurulmasını ve herhangi önemli bir aksama olmadan işlevini görmesini sağladı. Sevgili Aydil Kurtkaya, bu sefer de, ve yine bürosunu ihmal etme pahasına, hukuk danışmanlığımızı yaparak altına girdiğimiz büyük riskleri biraz olsun sınırlamaya yardımcı oldu.

Şenlik Hazırlık Komitesi üyeleri, başta ortak başkanlar Prof. Dr. Turgut Uzel ve Em. Amiral Erhan Gürcan ile teknik hazırlıkların ve tekneler geçidi organizasyonunun büyük yükünü omuzlayan Ulaştırma Bakarlığı Bölge Müdürü Altan Köseoğlu, kendi işlevlerini yönetim sorumluluğuyla sınırlı görmediler. Birçoğu hazırlıklara fiilen emek verdi. Örneğin, Sayın Uzel, Yıldız Üniversitesi Rektörü olmasının getirdiği büyük iş yüküne aldırmaksızın, bazı günler tam zamanını ayırarak, her başımız sıkıştığında yardımımıza koştu. Örneğin Bülent Ünal, TÜYAP'ın tüm olanaklarını Şenliğin emrine vererek ve Ahmet Güleryüz'le birlikte sergi organizasyonunu sağlayarak olağan koşulllarda yüzmilyonlarca liraya malolacak İstanbul Tarih ve Deniz Sergisi'ni Şenliğe hediye etti. Öte yandan Refik Erzan, Boğaziçi ekibini toplayıp gerekli tüm ilişkileri kurarak, Boğaziçi-Oxford-Cambridge kürek yarışını adeta "tek başına" örgütledi.

Adlarını ve katkılarını burada sıralama olanağı bulamadığımız daha onlarca kişinin elbirliğiyle Şenlik tamamlandı. Ortada katkı ve başarı olarak ne varsa, bu çalışma için emek veren, zamanlarını ayıran, kaynak sağlayan kişilerindir. Hepsine teşekkür ediyoruz.

Gelelim Şenliğin bir değerlendirmesine...

I. İstanbul Tarih ve Deniz Şenliği bir "ilk"ti. Her anlamda deneyim eksiklikleri içinde riskli bir başlangıçtı. Bu başlangıç sırasında birçok eksikliklerimiz oldu, birçok yanlış yaptık. Yalnızca birkaç örnek vermek gerekirse, Şenlik bütçesinin yalnızca üçte biri oranında kaynak bulunabileceği ortaya çıkınca, bir dizi etkinliği iptal etmemiz gerekirken, bunu yapmadık; genel planlama/dış ilişkiler kurma/özel kuruluşlardan parasal destek sağlama çalışmalarına, tek tek etkinliklerin ayrıntılı planlamasına ve teknik hazırlıklarına ayırdığımız zamana oranla, gereğinden fazla zaman ayırdık; gönüllü katkıları örgütlemeye yeterince erkenden ve yeterince sonuç alıcı yöntemlerle girişemedik. Deniz Kuvvetleri'nin sağladığı geniş çaplı desteği gereği gibi değerlendiremedik; Uluslararası Matematik Olimpiyatı dolayısıyla İstanbul'da bulunup Şenliğe katılan öğretim üyeleri ve öğrencilere beklentilere uygun düzeyde evsahipliği yapmak için zorunlu olan önhazırlığı yapamadık ve profesyonel kadroyu ayıramadık; tanıtım ve yazılı basınla ilişkiler alanında ortaya çıkan umulmadık çaptaki aksamaya Vakıf olarak yeterince hızla müdahale edemedik; haberleşmenin özellikle tekneler geçidi gibi kritik uygulamalarda taşıyacağı canalıcı rolü değerlendirip, o hafta için, küçük çaplı bağımsız bir telsiz ağı kurmamızın zorunlu olduğunu göremedik...

Hazırlıklarına yalnızca dört ay önce fiilen başlanabilen; Vakfın kıt kaynaklarından ayırdığı kaynaklar dışında, mali kaynakları –o da 6.5 milyar lira yerine 2 milyar lira olarak- Şenlikten yalnızca 10 gün önce sağlanabilen; dolayısıyla büyük bir ilişkiler ve üretim ağının çok sınırlı bir kadronun ilk deneyimi olarak örgütlendiği bir şenlikte, birçok eksiğin ve yanlışın varlığı hoşgörü ile karşılanabilir. Ortaya çıkan sorunların çok büyük bir bölümünün başlangıç koşullarıyla ilişkili olduğu kolayca kabul edilebilir.

Üstelik, bir bütün olarak Şenlik çalışmalarının başarılı olduğu konusunda yaygın bir değerlendirme var. Hemen herkes bu ilk örgütlenme ile çok önemli bir birikimin ve başlangıcın sağlandığı görüşünde birleşiyor. Şenlik haftası boyunca yapılan 30'u aşkın etkinlikten çoğunun amaçlanan kaliteye ulaştığı rahatlıkla söylenebiliyor. Vakfa çeşitli biçimlerde iletilen tebrik mesajları büyük bir değerbilirliği yansıtıyor.

Yine de, Tarih Vakfı çalışanları olarak, biz kendimizi daha yüksek standartlara göre yargılamaya ve dikkatlerimizi "neleri başardığımıza" değil, neleri "eksik bıraktığımıza" ve "başaramadığımıza" yöneltiyoruz. Çünkü, Hazırlık Komitesi'nin ve Vakıf Yönetim Kurulu'nun 1994 yılında 29 Haziran-3 Temmuz arasında yapılmasını kararlaştırdığı 2. İstanbul Tarih ve Deniz Şenliği için hem iddiamız hem de beklentilerimiz çok daha büyük. Gelecek yıl, Şenlik, uluslararası boyutu çok daha gelişkin, daha yaratıcı ve her bir etkinliğin çok daha iyi örgütlenip, geniş kitlelerle bağının çok daha iyi kurulduğu, büyük bir kültür olayı olacak.