Tarih Vakfı

6-7 Haziran 1993 tarihlerinde Kültür Bakanlığı'yla ortaklaşa Sözlü Tarih Atölyesi düzenlenmiştir. Konuşmacı Prof. Dr. Paul Thomson Londra'da yayımlanan Sözlü Tarih Dergisi editörü.

Paul Thompson'ın tanımlaması ile: 'Sözlü tarih, esas olarak insanların söylediklerine, dolayısıyla belleklerine dayanır. Sözlü tarih hem en eski hem de en yeni tarih yöntemidir. Okur-yazarlık öncesi toplumlarda bilgi aktarımı sözlü gelenekle oluyordu. Bugün bu tür sözlü tarih günümüzde Orta ve Batı Afrika'da kullanılmaya devam etmektedir. Bu halkların tarihi, 1960'lardan sonra sözlü tarih metodu ile öğrenilmeye çalışılmaktadır. Avrupalı tarihçilerin yazdıkları tarih sömürgeci devletin açısından yazılan bir tarihti. Batı'da yazının ve özellikle de baskı tekniklerinin bulunması sözlü tarihi ortadan kaldırmadı. Voltaire ve onun çaıdaşı Aydınlanma Çaıı tarihçileri her iki kaynağı da kullandılar.

16 Mart 1996 Atölyesine katılımcılar: Leyla Neyzi, Jonathan Soffer, Ali Saydam, Arzu Öztürkmen, Esra Danacıoğlu, Pelin Böke, Nükhet Sirman.

Tarih Vakfı Sözlü Tarih Projesi yöneticisi Leyla Neyzi, 'Tarih Vakfı Sözlü Tarih Çalışmaları' adlı bildiriyi sundu. Bu bildiride Neyzi, Tarih Vakfı'nın Kültür Bakanlığı desteğiyle gerçekleştirmiş olduğu Sözlü Tarih Projesini anlatarak projenin bir değerlendirmesini yaptı. Vakfın bu proje kapsamında anıları sosyal tarihimiz açısından değerli yüz kişi ile görüşerek dört yüz saate yakın video kaydı yarattığını ve ivedi olarak bu video bantlarını deşifre edilmesi gerektiğini vurguladı. Bu bildirinin ardından, Ferruh Doğan'la yapmış olduğu sözlü tarih görüşmesinden yola çıkarak hazırladııı 'Bir Çocuğun ilk Çizimleri: Ferruh Doğan 1940'larda Beyoğlu'nu anlatıyor' adlı 16 dakikalık belgesel film gösterildi.

Akdeniz Sesleri projesi kapsamında 2 Ağustos 2003 tarihinde, Tarih Vakfı projeler bölümünde bir sözlü tarih atölyesi düzenlendi. Doç. Dr. Aynur İlyasoğlu ve Ebru Soytemel'in yürüttüğü atölye çalışmasına proje ekibi, proje gönüllü çalışanları ve semtlerdeki sivil toplum örgütlerinin temsilcileri katıldı.

Tarih Vakfı ile Toplum Gönüllüleri Vakfı işbirliğinde Sakarya'da 12-13 Mart 2005 tarihlerinde bir sözlü tarih atölyesi düzenlendi. Türkiye'nin çeşitli kentlerindeki üniversite öğrencilerinden oluşan 23 kişilik bir grubun katıldığı atölye çalışmasının birinci günü ilk bölümde, Gülay Kayacan ve Ebru Soytemel tarih yazımında disiplinlerarası bir yaklaşım olan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuıunu ve yöntemsel açılımlarını, ikinci bölümde bir sözlü tarih projesi nasıl tasarlanır ve uygulanır konusunu çeşitli araştırma projelerinden örnekler vererek anlattılar. Atölyenin ikinci günü katılımcılar ses kaydına dayalı birer sözlü tarih görüşmesi gerçekleştirdiler. Uygulama sonrasında katılımcılar yaptıkları görüşmeleri eıitmenlerle birlikte değerlendirdiler.

Türkiye'nin insanları adlı projede gönüllü çalışanlarından oluşan 12 kişilik bir grubun katıldığı atölyenin birinci gün ilk bölümünde Gülay Kayacan tarih yazımında disiplinlerarası bir yaklaşım olan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuıunu ve yöntemsel açılımlarını, ikinci bölümde bir sözlü tarih projesi nasıl tasarlanır ve uygulanır konusunu çeşitli araştırma projelerinden örnekler vererek anlattı. Atölyenin ikinci günü katılımcılar ses kaydına dayalı birer sözlü tarih görüşmesi gerçekleştirdiler. Uygulama sonrasında katılımcılar yaptıkları görüşmeleri eğitmenlerle birlikte değerlendirdiler. (25-26 Kasım 2006)

Tarih ve diğer sosyal bilimler öğretmenlerinden oluşan 14 kişilik bir grubun katıldığı Sözlü Tarih Eğitim Atölyesi 13-14 Ocak 2007'de Tarih Vakfı Tarihi Daphane Binaları 4.1 salonunda düzenlendi. iki gün süren atölyenin ilk günü Doç. Dr. Esra Danacıoğlu tarih yazımında disiplinlerarası bir yaklaşım olan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuğunu ve yöntemsel açılımlarını anlattı. Gene ilk gün Gülay Kayacan, bir sözlü tarih projesi nasıl tasarlanır ve uygulanır konusunu çeşitli araştırma projelerinden örnekler vererek ele aldı. Tarih öğretmeni Numan Karahan, 2005 yılında Gazi Ticaret Meslek Lisesi öğrencilerinin Tarih Vakfı desteğiyle gerçekleştirdiıi "Aile Tarihi ve Göç" konulu sözlü tarih araştırma projesi deneyimini aktardı. Atölyenin ikinci günü katılımcılar ses kaydına dayalı birer sözlü tarih görüşmesi gerçekleştirdiler. Uygulama sonrasında katılımcılar yaptıkları görüşmeleri eğitmenlerle birlikte değerlendirdiler.

Tarih Vakfı Akdeniz Sesleri (Medvoices)/ İstanbul Semtleri Sözlü Tarih Projesi kapsamında Gaziosmanpaşa'da lise öğrencilerine, 27 Mart 2007 tarihinde sözlü tarih eğitim atölyesi düzenledi.

Tarih Vakfı, Gazi Ticaret Meslek Lisesi öğrencilerinin tarih dersi kapsamında yürüttükleri "Aile Tarihleri ve Göç" konulu çalışmayı iki günlük sözlü tarih eğitim atölyesi düzenleyerek destekledi. 1950'li yıllarda çoğunlukla Balkanlardan gelen göçmenlerin yerleştirildikleri "Taşlıtarla", 1958'e kadar Eyüp'e bağlı Küçüköy'ün bir mahallesiydi. 1958'de Göktepe adı ile Bucak, 1963 yılında ise Gaziosmanpaşa adını alarak ilçe olmuştur. 1960 yılların başında 18 bin gecekonduda 90 bin nüfusun yaşadığı belirtilen Gaziosmanpaşa 1970 yıllarla birlikte iç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesinden göç alarak hızla genişledi. İlçenin Kuzeydoğu bölümünde kurulan Yunus Emre mahallesi de bu göçlerle birlikte kurulmuş bir mahalledir. Yunus Emre Mahallesinde bulunan Gazi Ticaret Meslek Lisesi'ndeki öğrenciler aile tarihlerini çalışarak Gaziosmanpaşa'nın bu yerleşim bölümünün mikro ölçekte de olsa göç haritasını çıkaracak bir çalışma yürütüyorlar. Tarih Vakfı bu çalışmayı 27 Mart 2005 tarihinde Gazi Ticaret Meslek Lisesinde yaptığı sözlü tarih eğitim atölyesi ile destekledi. Eğitmenler, öğrencilere sözlü tarih yönteminin gündelik yaşam tarihi, semt tarihi ve aile tarihi çalışmalarında nasıl kullanabileceğini ve bu kapsamda araştırma yöntemlerinin inceliklerini aktardı.

Tarih Vakfı tarafından Avrupa Birliği desteğiyle yürütülmekte olan Mardin'in İnsan Manzarası projesi kapsamında, 7-9 Nisan tarihleri arasında Mardin'de bir Sözlü Tarih Eğitim Atölyesi düzenlendi. (7-9 Nisan 2007)

Prof. Aynur İlyasoğlu'nun yönettiği atölye çalışmasına Mardin kenti ve çevresinden 23 kişi katıldı. Çok verimli geçen çalışmaya katılan Proje Koordinatörü Gürel Tüzün ile Proje Koordinatörü Yardımcısı İrem Arf da projeyle ilgili ayrıntılı bilgi verdiler, katılımcıların yönelttiği soruları yanıtladılar. Atölye katılımcıları, proje kapsamında Mardin ve çevresinde gerçekleştirilecek sözlü tarih görüşmelerini yürütecekler.

Tarih Vakfı, Gola Kültür Sanat ve Ekoloji Derneği'nin düzenlediği 2. Yeşil Yayla Kültür, Sanat ve Çevre Festivali kapsamında Rizeli gençlere sözlü tarih eğitimi verdi. (6-7 Temmuz 2007)

Tarih Vakfı, Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Delegasyonu'nun desteklediği Sessiz Bir Geçmişten Sesler: 'Afrika Kökenli Türk Olmanın' Dünü ve Bugünü Üzerine Bir Sözlü Tarih Çalışması Projesi kapsamında, 10-12 Kasım'da İzmir'de 3 gün süren Görsel ve Sözlü Tarih Eğitimi Atölyesi'ni düzenledi. 28 kişinin katıldığı atölyenin 1.günü Goethe Enstitüsü'nde yapıldı. (10-12 Kasım 2007)

Tarih Vakfı, ada tarihini çalışmak isteyen adalılara Ada Evi'nde sözlü tarih atölyesi düzenledi. Adalar Vakfı'nın organize ettiği atölye çalışmasına 22 kişi katıldı. Atölyenin birinci günü Prof. Dr. Esra Danacıoğlu ile Gülay Kayacan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuğu, yerel tarih çalışmalarının tarih yazımındaki önemini aktaran kuramsal arkaplan bilgisi verdiler. İkinci gün Kayacan bir sözlü tarih araştırmasının nasıl tasarlandığa ve uygulandığına ilişkin teknik bilgileri aktardı. Atölyenin sonunda katılımcılar uygulama yaptılar. (12-13 Eylül 2008)

Tarih Vakfı, Ankara Üniversitesi Toplum Gönüllülerince yürütülen "1960'lı Yıllarda Ankara Üniversitesi'nde Öğrenci Olmak" adlı sosyal tarih projesi kapsamında, 4 Nisan 2009 Cumartesi günü sözlü tarih eğitimi atölyesi düzenledi.

Tarih Vakfı, Genç Hayat Vakfı tarafından yürütülen Sokağımdan Tarih Yazıyorum adlı  proje kapsamında üniversite öğrencilerine sözlü tarih eğitimi verdi.

2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve HaberTürk tarafından desteklenen proje kapsamında İstanbul'un 10 ilçesindeki çeşitli liselerde öğrenim gören 1000 öğrenciye ulaşılması hedefleniyor. (2-4 Ekim 2009)

Nar Film Prodüksiyon'un TMMOB tarihini belgeleyecek bir belgesel film hazırladı. Belgesel filmi hazırlayacak ekibe Tarih Vakfı tarafından 2 günlük sözlü tarih eğitim atölyesi düzenledi. Gülay Kayacan'ın eğitmenliğinde yürütülen atölyeye 6 kişi katıldı. (3-4 Kasım 2009)

Tarih Vakfı, Genç Hayat Vakfı tarafından yürütülen Sokağımdan Tarih Yazıyorumadlı proje kapsamında üniversite öğrencilerine sözlü tarih eğitimi verdi. 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve HaberTürk tarafından desteklenen proje kapsamında İstanbul'un 10 ilçesindeki çeşitli liselerde öğrenim gören 1000 öğrenciye ulaşılması hedefleniyor. (19-20-21 Şubat 2010)

Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinin yürüttüğü Erzincan Sözlü tarih Envanteri Projesi kapsamında düzenlenen atölyeye 17 üniversite öğrencisi katıldı. Gülay Kayacan'ın moderatörlüğünde iki gün süren atölyenin 1. günü tarih yazımında disiplinlerarası bir yaklaşım olan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuğu ve yöntemsel açılımları anlatıldı. Atölyenin 2. günü bir sözlü tarih projesi nasıl tasarlanır ve uygulanır konusu çeşitli araştırma projelerinden örnekler verilerek ele alındı. (21-22 Mayıs 2010)

Türkiye'de 19 ilde ve Berlin, Viyana, Basel ve Toronto vb yurtdışındaki bazı kentlerde yapılacak sözlü tarih görüşmeleri için 8 kişilik bir alan araştırma ekibi oluşturuldu. Sosyal bilimler alanından mezun ya da yüksek lisans öğrencilerinden oluşan bu gruba sözlü tarih yöntemine ilişkin kuramsal bilgi verildi ve uygulama yaptırıldı. (30 Ağustos-1 Eylül 2010)

• KARS (10 Ocak 2005)

Çoğunluğunu ilköğretim ve lise öğretmenlerinin oluşturduğu 20 kişilik bir grubun katıldığı atölyede Doç. Dr. Esra Danacıoğlu tarih yazımında disiplinlerarası bir yaklaşım olan sözlü tarihin tarih içindeki yolculuğunu ve yöntemsel açılımlarını anlattı. Gülay Kayacan, Tarih Vakfı'nın yürüttüğü sözlü tarih ve yerel projelerinden örnekler verdi. Günün sonunda, Kars'da yapılabilecek projeler konusunda katılımcılarla birlikte tartışma ve değerlendirme yapıldı.

Turgutreis Belediyesi'nin çalışanları ile meclis üyelerinden oluşan toplam 17 kişinin katıldığı iki günlük atölyeyi Gülay Kayacan yürüttü. Atölyenin birinci günü yerel tarih çalışmalarının tarih yazımında rölü ve Türkiye'de yerel tarih çalışmaları; yerel tarih çalışmalarında başvurulacak kaynaklar; sözlü tarihin tarih yazımındaki yeri ve önemi; araştırma tasarımı; görüşme öncesi hazırlık, uygulama, değerlendirme ve ürün oluşturma süreçleri anlatıldı. Ayrıca vakfın sözlü tarih projelerinden üretilmiş kısa filmler izlendi.