Tarih Vakfı

Tarih Vakfı, kısa süreye sığdırdığı yüzlerce çalışmadan aldığı güvenle, İstanbul'da bir kent müzesi ve toplumsal tarih merkezi kurma projesini geliştirdi. Bu proje, İstanbul'a ve Türkiye'ye yeni tip bir kültür merkezi kazandırmayı amaçlıyor.

İstanbul Müzesi, sürekli değişen sergileriyle ve sergiler dışındaki müzik, tiyatro, sinema ve benzeri sanat etkinlikleriyle, bilimsel toplantıları, kütüphanesi ve arşivi ile bir entelektüel çekim merkezi; sivil toplum kuruluşlarının belleği ve kentin sorunları etrafında bir araştırma ve tartışma platformu; özellikle günlük yaşam tarihçiliği alanında uzmanlaşan bir bilgi-belge merkezi; müze kent İstanbul'u ziyaret eden yabancıların bu kenti sürekliliği ve bütünlüğü içinde tanımalarına yardımcı olacak bir kültür turizmi kuruluşu şeklinde tasarlandı.

Bu amaçla, 1993 yılında yabancı ülkelerden müze müdürleri, küratör ve mimarlarla ilk toplantı düzenlendi. Rockefeller Vakfı'nın desteği ile 1995'te dünyanın önemli müzelerinden 30'un üzerinde uzmanın katıldığı iki önemli buluşma gerçekleştirildi.

İstanbul Müzesi için yer arama çalışmalarına hız verildiği bir dönemde, Darphane binaları, bir dizi alternatif arasında, uygun tarihsel ve mimari özellikleri dolayısıyla en uygun seçenek olarak belirdi. 1967'de büyük bölümüyle Beşiktaş'taki yeni binasına taşınması sonrasında, 28 yıl boyunca, iki bina dışında, yıkıma ve çürümeye terk edilen Darphane, Mart 1995'te, Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından 49 yıllık bir süre için, önce Habitat sergilerinde kullanılmak ve daha sonra da restore edilip İstanbul Müzesi'ne dönüştürülmek üzere Tarih Vakfı'na devredildi.

Tarih Vakfı bir yandan çeşitli nedenlerle geciken İstanbul Müzesi çalışmalarını sürdürürken, bir yandan da İnternet üzerinden ulaşılabilecek bir sanal müze projesini başlattı. Vakfın 10. Yıl etkinliklerinin başlangıcıyla birlikte, 15 Eylül 2001'de açılışı yapılan Sanal İstanbul Müzesi'nin, İstanbul'un geçmişi kadar bugününü de kapsaması ve zamanla İstanbul'u oluşturan tüm unsurlar için geniş bir temsil alanı haline gelmesi amaçlanıyor.

Çanakkale Yerel Tarih Grubu ile proje geliştirme toplantısı yapmak ve ihtiyaç duydukları teknik konularda grubu bilgilendirmek amacıyla Demet Börtücene ve Burçak Madran 20 Nisan'da Çanakkale'ye gittiler.

Çanakkale Grubu, kentlerinde geçtiğimiz yüzyıl başlarında yapılmış olan dört okul üstünde çalışıyor. Projenin bitiminde bir sergi düzenleyerek çalışmalarını Çanakkalelilere anlatacaklar.

Osmanlı Müzeciliğinin ilk Evresi; Aya İrini'deki Koleksiyonlar 1846 -1869 
Konuşmacı: Edhem Eldem.

"Tarih Yazimi Ve Müzecilikte Yeni Yaklaşimlar: Küreselleşme Ve Yerelleşme" (Rockefeller Vakfı ile)

Organizasyon çalışmaları bir seneyi aşkın süren 3. Uluslararası Tarih Kongresi, 9-11 Aralık 1999 tarihlari arasında İTÜ Maçka Sosyal Tesislerinde gerçekleştirildi. Yurtdışından 22, yurt içinden 20 konuşmacının katıldığı kongreyi üç gün boyunca yaklaşık 80 kişi izledi.

Ana teması "Tarih Yazımı ve Müzecilikte Yeni Yaklaşımlar: Küreselleşme ve Yerleşme " olan kongrede sunumlar "Zaman-Mekan-Bellek: Derleme", "Kültür-Tarih-Müze: Sunma" ve "Yerel-Ulusal-Küresel: Yorum" başlıklı üç paralel oturumda tamamlandı. Bunun yanında,tüm katılımcıların izleyebildiği atölye çalışmaları ile, ana konuşmacıların yer aldığı ortak oturumlarda kongre teması çerçevisinde tartışmalar gerçekleşti.

Darphane'nin kısa, orta ve uzun dönemli kullanım süreçlerini "ana fikir", "programlar" ve "çalışmalar" bazında genel hatlarıyla anlatan sergi, tarihi Darphane Binaları'nda açıldı.

1967'den itibaren, Tarih Vakfı'nın devraldığı 1995 yılına kadar Darphane'nin geriye kalan atölyeleri, iki bina dışında, tümüyle terkedilmiş ve çürümeye bırakılmış atıl bir durumdaydı. Makinelerin önemli bir bölümü ne yazık ki taşınma sonrasında hurdacılara satılmış, bir kısmı ise kaderlerine öylece terkedilmişti.

İstanbul Müzesi ve Toplumsal Tarih Merkezi Uluslararası Çalışma Grubu Toplantısı: Kent ve Toplumsal Tarih Müzeleri Atölyesi, 28-30 Haziran 1995 tarihlerinde Rockefeller Vakfı'nın desteğiyle düzenlendi.

Vakfımızın düzenlediği ve İstanbul bir toplumsal tarih müzesi kurulması konusunda ilk adım olması amaçlanan sempozyum, 27-28 ve 29 Mayıs 1993 tarihlerinde İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Sosyal Tesisleri'nde yapıldı.

Afyon Kocatepe Üniversitesi ile AYTAM'ın ortaklaşa düzenlediği 4. Kent Kurultayı kapsamındaki sempozyumda, Gülay Kayacan "Sözlü Tarih ve Yerel Tarih Nedir?" üzerine bir sunum yaptı. Adalar Vakfı'nı temsilen katılan Deniz Koç da Türkiye'de kent müzeciliğine ilişkin çalışmaları Adalar Müzesi örneği üzerinden anlattı. (17-18 Haziran 2010)