Tarih Vakfı

Tarih Vakfı'nın arşivcilik, kütüphanecilik ve bibliyografik danışma hizmetleri Bilgi-Belge Merkezi (BBM) tarafından yürütülüyor. İstanbul Eminönü'ndeki BBM, kuruluş aşamasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi, IBM-Türk, Yapı Merkezi ve Zeytinoğlu Holding'in, 1999 yılında ise EGS Bank'ın desteğini aldı. BBM, özellikle 19. ve 20. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'de ekonomik ve toplumsal yapı ile gündelik yaşam tarihi alanlarında önemli bir arşiv olarak hizmet veriyor.

Boratav Arşivi atölye çalışması 10 Nisan 1999 tarihinde Tarih Vakfı Nişantaşı Binası'nda gerçekleştirildi. "Türkiye'de Halkbilimi Arşivlerinin Tasnif Sorunları" konulu atölye çalışmasına İlhan Başgöz, Oğuz İcimsoy, Azime Çetinkaya, Muhsine Helimoğlu Yavuz, Süleyman Şenel, Metin Turan, İ. Gündağ Kayaoğlu, Boratav Arşivi Proje Ekibi ve Tarih Vakfı çalışanları katıldı.

Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük halkbilim araştırmacısı, üyemiz Prof. Dr. Pertev Naili Boratav (1907-1998) Aralık 1997'de bir noter vekaletnamesi ile yapılması gereken işler için Tarih Vakfı'nı vekil tayin ederek araştırmacılara açılmasını istediği bir arşiv bıraktı.

Pertev Naili Boratav arşivin üçte birini, halk biliminin çeşitli dallarındaki derlemeler, masallar, efsaneler, halk hikayeleri, halk şairleri ve eserleri, halk oyunları, yaşam ve sanatı gibi folklorik bilgiler oluşturuyor. Pertev Hoca'nın metodolojik çalışma sistematiğini ve bilimsel yaşamını araştıranlar için de bir ayna işlevi görecek olan, çalışma hayatına ait yayınlanmış veya yayımlanmamış bildiri, makale, ansiklopedi maddesi, kitap ve yayına yönelik diğer belgeler ve bunların alt ürünleri; çeşitli projeler, komisyonlar ve çeviri çalışmalarındaki faaliyetlere ait belgeler; bibliyografik fişler, indeksler ve yazışmalar; üniversitede kaynatılan cadı kazanıyla ilgili önemli belgeler ve basın kupürleri de arşiv kapsamında yer alıyor.

Vakıf Kuruluş senedinde de belirtildiği gibi Tarih Vakfı, Türkiye'nin ekonomik ve toplumsal tarihine katkıda bulunan her türlü malzemenin ülke içinde kalması, düzenlenmesi, saklanması, korunması, bunlardan yararlanmak isteyenlere sunulması ve toplumumuzda tarih bilincinin yaygınlaşması yönünde çaba harcanmasını amaçlamaktadır.

Bu bağlamda Vakfın kuruluşuyla birlikte arşiv ve kütüphane birimlerinden oluşan dokümantasyon ve enformasyon merkezi kurma girişimlerine başlanmış, 1992'de Bilgi-Belge merkezi faaliyete geçirilmiştir.

Tarih Vakfı Bilgi Belge Merkezi koleksiyonunun tamamına yakını bağışlarla oluşmuştur. 2010 itibariyle 700 civarında kişi ve kurum arşiv ve kütüphane bağışçımız olmuştur. Bağışlardan oluşan koleksiyon 20000 civarında kitap 900 civarında süreli yayın ve 140 raf metre arşivden (kağıt, görsel işitsel, ikonografik, kartografik vb.) meydana gelmektedir.

Tarih Vakfı Bilgi Belge Merkezi arşivinde TİP (Türkiye İşçi Partisi) TSİP (Türkiye Sosyalist İşçi Partisi), PNB (Pertev Naili Boratav), Bunların dışında Vakfın kendi faaliyetleri sonucu oluşan sözlü tarih arşivi de araştırma hizmetine açıktır.

BİLGİ-BELGE MERKEZİ FOTOĞRAF GALERİSİ İÇİN TIKLAYIN.

Tarih Vakfı'nın düzenlediği "Arşivcilik Sorunları" sempozyumu 13-14 Kasım 1995 tarihlerinde İTÜ Maçka Sosyal Tesisleri'nde yapıldı.

Ülkemizde arşivcilik mesleğinin uygulanması alanında yapılan bu ilk bilimsel toplantıya; Nezihi Aykut, Osman Ersoy, Mübahat Kütükoğlu, Orhan Silier, Zafer Toprak'ın oturum başkanlığı yaptıkları sempozyuma, Necati Aktaş, Ali Akyıldız, Tülin Aren, Bekir Kemal Ataman, Gülbün Baydar, Vedat Bilge, Faruk Bilici, İsmet Binark, Edhem Eldem, Mehmet Genç, Nejat Göyünç, Oğuz İçimsoy, Mehmet İpşirli, Hazma Kandur, Aslı Davaz Mardin, Hidayet Nuhoğlu, Fahrettin Özdemirci, Muazzez Pervan, Sami Şekeroğlu, Stefanos Yerasimos bildirileriyle katıldılar.

Bankacılık ve finans alanında son 150 yılda basında çıkan haberler taranarak, sayısal ortama aktarıldı. Ayrıca, Osmanlı Bankası'na ait haberler seçilerek araştırma yapanların kullanacağı bir formata dönüştürüldü. Proje kapsamında Cumhuriyet öncesi dönemde yayımlanmış eski Türkçe gazete ve dergilerin yanı sıra, İngilizce, Fransızca gazete ve dergiler de tarandı.

Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve teknik gelişmeler sonucunda ülkemizin kültürel ve doğal mirası hızla nitelik değiştiriyor. Kentlerimiz giderek tarihle bağlarını koparıyorlar. Buna karşılık elimizde henüz sağlam belgelere dayalı, eksiksiz bir arşiv bulunmuyor.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü işte bu konuda Vakfımıza önemli bir öneride bulundu. Korunması gereken değerleri belirlemede ve izlemede yararlanmak üzere fotoğraf, rölöve, tez ve benzeri malzemeden oluşan ulusal bir arşiv kurmayı planladıklarını, 1993'ün İstanbul yılı olması nedeniyle belgeleme çalışmasına örnek olarak İstanbul'dan başlamayı düşündüklerini ve bu konuda Vakfın "Kültür Bakanlığı İstanbul'da Korunması gerekli Kültür ve Doğa Varlıkları Arşivi Kuruluş Projesi" başlıklı bir proje geliştirmesini istediklerini bildirdiler.